กีฬาพื้นบ้านของไทย
กีฬาพื้นบ้านหรือที่เรียกกันว่ากีฬาพื้นเมือง คือกีฬาที่คิดค้นขึ้นเล่นกันภายในท้องถิ่นหรือภูมิภาคของตัวเอง ซึ่งแต่ละภาคจะมีการละเล่นกีฬาที่แตกต่างกันไป ในแต่ละชุมชนแต่ละสถานที่ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็นหัวข้อหลักๆได้ก็คือกีฬาในร่ม และกีฬากลางแจ้ง ส่วนใหญ่มักจะเป็นกีฬาที่ไม่ได้ใช้ อุปกรณ์ในการเล่นอะไรมากมายสามารถหาได้ง่ายตามหมู่บ้าน หรือชุมชนในชนบท อาจทำได้ด้วยสิ่งวัสดุต่างๆ เช่น กะลามะพร้าว ใช้ในการแข่งขันวิ่งกะลา ก้อนหินใช้ในการแข่งขันเล่นหมากเก็บ และไม้ไผ่ ใช้เล่นในการแข่งขันวิ่ง หรือภาคอีสานเรียกว่าแข่งขันเดินไม้ โถกเถก เป็นต้นฯ กีฬาพื้นเมือง จัดว่าเป็นกิจกรรมหนึ่งที่สามารถช่วยส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย ในการสืบทอดมรดกไทยได้อีกทางหนึ่ง และมีมาตั้งแต่สมัยของกรุงสุโขทัยตอนต้นจนถึงสมัยปัจจุบันนี้ โดยจะเน้นที่การละเล่นกันเป็นหมู่คณะเพื่อเพิ่มความสามัคคีในชุมชนและความสนุกสนานของคนในหมู่บ้าน
โดยส่วนใหญ่มักจะเป็นการเล่นอย่างอิสระ รึการแข่งแบบสมัครใจลงมาแข่งขันด้วยตัวเองไม่มีการบังคับในการเล่น และไม่มีกฎกติกาข้อบังคับอะไรมากมายนัก แต่ก็อยู่ระเบียบ ซึ่งโดยส่วนใหญ่แล้วจะเน้นในเรื่องของความสนุกสนาน กันมากกว่า การแพ้หรือชนะ และสามารถร่วมเล่นได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ ส่วนมากแล้วการละเล่นของกีฬาพื้นบ้านนั้น จะนิยมเล่นกันในช่วงเทศกาล เช่น เทศกาลของไทย อย่าง วันสิ้นปี ส่งท้ายปีเก่า ต้อนรับปีใหม่ เทศกาลตรุษจีน และเทศกาลอื่นๆที่ไม่ได้กล่าวถึงอีกมากมายหลายเทศกาลของไทย หรือเป็นช่วงที่ว่างงานอย่างเช่น หมดหน้าฤดูกาลเก็บเกี่ยว ทำไร่ ไถนา โดยจะเล่นเพื่อพักผ่อน และผ่อนคลายจากการทำงาน เป็นการออกกำลังกายและพักผ่อนไปด้วยเพราะส่วนใหญ่เท่าที่เห็นก็จะเป็นเช่นนั้นตลอด ซึ่งจะทำให้เกิดความสามัคคีในหมู่คณะช่วยเหลือซึ่งกันและกัน และยังช่วยทำให้เกิดความรักความอบอุ่นจากการสร้างความสัมพันธ์ระหว่างคนในภูมิภาคเดียวกันอีกด้วย ซึ่งในปัจจุบันนั้นก็ยังมีการละเล่นของเด็กๆ และผู้ใหญ่ในบางกลุ่มที่ยังนิยมเล่นกันอยู่ในสมัยนี้ เช่นการละเล่นของเด็กส่วนมากจะเป็น การเล่นโป้งแปะ การแข่งขันวิ่งเปี้ยว การเล่นว่าว การเล่นหมากเก็บ และ การเล่นกระโดดเชือก อื่นฯ ส่วน การละเล่นกีฬาพื้นบ้านพื้นเมืองของผู้ใหญ่ คือ การแข่งขันเรือยาว มวยไทย มวยทะเล การเล่นหมากรุก ชนไก่ เป็นต้น นอกจากการละเล่นพื้นบ้านจะเป็นกิจกรรมที่ส่งเสริมการอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยเก่าๆไม่ให้เสื่อมหายไปตามกาลเวลาแล้ว ยังช่วยให้คนในชุมชนได้มีส่วนร่วมกันในการติดต่อพบปะสังสรรค์และได้ทำกิจกรรมร่วมกันโดยมีจุประสงค์หลักๆก็คือเน้น ความสนุกสนานและสามัคคีในหมู่คณะซะมากกว่าการแข่งขันกันเพื่อเอาชนะกันแต่เพียงฝ่ายเดียว
ซึ่งเดียวนี้หาดูได้ยากเพราะเดียวนี้เด็กวัยรุ่นหัวสมัยใหม่รู้จักแต่กีฬาใหม่ๆถ้าจะพูดถึงกีฬาสมัยก่อนก็คงไม่ค่อยมีใครรู้จักและไม่นิยมเล่นกัน แต่ตามหมู่บ้านแถวชนบทก็จะมีการแข่งขันแบบนี้บ้าง แต่กีฬาที่นำมาแข่งขันกันก็จะแตกต่างออกไปบ้างตามยุคสมัยและแล้วแต่ภูมิลำเนาด้วยว่านิยมเล่นกีฬาประเภทไหนกัน อย่างหมู่บ้านที่ดิฉันอยู่ก็ยังเห็นมีการจัดการแข่งขันกันแบบนี้อยู่จะแข่งกันช่วงสิ้นปีส่งท้ายปีเก่าเพื่อต้อนรับปีใหม่เพราะจะมีลูกหลานนักแทงบอลออนไลน์ที่เดินทางมาจากทำงานในกรุงเทพเพื่อกลับมาเยี่ยม พ่อ แม่ ที่ภูมิลำเนาของตนทางหมู่บ้านก็จะนิยมจัดให้มีการแข่งขันกีฬากันเป็นประจำทุกปีเพราะช่วงนี้ล่ะที่คนในหมู่บ้านมารวมตัวกันมากวันรุ่นหนุ่มสาวก็มีเพิ่มขึ้นเพราะไม่ว่าจะทำงานอยู่ต่างถิ่นหรือใกล้ไกลแค่ไหนก็จะกลับมาบ้านมาร่วมตัวกันในช่วงเทศกาลปีใหม่นี้หล่ะค่ะเป็นการเสริมสร้างมิตรภาพและความสามัคคี และความสนุกสนานและให้มีกิจกรรมทำร่วมกันให้ความเพลิดเพลินให้กับคนในหมู่บ้าน